บทที่ 5 — Response Control

Pre-chapter Retrieval

ก่อนอ่านบทนี้ ลองตอบก่อนนะครับ:

• url กับ urlPath ต่างกันอย่างไร?
• ถ้า test ส่ง request มาพร้อม query string แต่ stub ใช้ url ผลจะเป็นอย่างไร?

---

เฉลย

• url match ทั้ง path + query string ต้องตรงพอดี | urlPath match เฉพาะ path ไม่สนใจ query string
• WireMock จะ return 404 เพราะไม่เจอ stub ที่ match

---

วัตถุประสงค์

อ่านจบแล้วคุณจะ:

• ควบคุม HTTP status code ของ response ได้
• กำหนด response headers ได้
• จำลอง delay เพื่อทดสอบ slow API ได้

---

ทำไมต้องรู้? (Why)

QA ไม่ได้ทดสอบแค่ happy path การควบคุม response ได้อย่างละเอียดทำให้เราจำลองสถานการณ์ต่างๆ ได้:

• API ช้า (delay 5 วินาที) → ทดสอบว่า UI แสดง loading spinner ถูกไหม?
• API return 401 → ทดสอบว่าแอป redirect ไปหน้า login ถูกไหม?
• API return data format ผิด → ทดสอบว่าแอปไม่ crash ถูกไหม?

ทั้งหมดนี้ทำได้ด้วย Response Control

---

เนื้อหาหลัก

Status Codes

กำหนด status code ใดก็ได้:

{
  "request": { "method": "GET", "url": "/api/resource" },
  "response": {
    "status": 404,
    "jsonBody": {
      "error": "Not Found",
      "message": "Resource does not exist"
    },
    "headers": { "Content-Type": "application/json" }
  }
}

Status codes ที่ใช้บ่อยใน QA:

Code	ความหมาย	เมื่อไหร่ที่ทดสอบ
200	OK	Happy path
201	Created	สร้าง resource สำเร็จ
400	Bad Request	ส่ง data ไม่ครบหรือ format ผิด
401	Unauthorized	ไม่มี token หรือ token หมดอายุ
403	Forbidden	มี token แต่ไม่มีสิทธิ์
404	Not Found	ไม่เจอ resource ที่ขอ
422	Unprocessable	Validation error
500	Internal Server Error	Server พัง
503	Service Unavailable	Server ไม่พร้อมให้บริการ

Response Headers

{
  "request": { "method": "GET", "urlPath": "/api/data" },
  "response": {
    "status": 200,
    "jsonBody": { "data": "value" },
    "headers": {
      "Content-Type": "application/json",
      "X-Request-Id": "mock-req-001",
      "Cache-Control": "no-cache",
      "X-Rate-Limit-Remaining": "99"
    }
  }
}

Delay — จำลอง Slow API

Fixed delay — delay คงที่ทุก request: (source: wiremock.org/docs/simulating-faults/)

{
  "request": { "method": "GET", "urlPath": "/api/slow-endpoint" },
  "response": {
    "status": 200,
    "jsonBody": { "data": "finally here" },
    "headers": { "Content-Type": "application/json" },
    "fixedDelayMilliseconds": 3000
  }
}

request นี้จะใช้เวลา 3 วินาทีก่อน return response

Random delay — delay แบบสุ่มเพื่อจำลอง real-world latency:

{
  "request": { "method": "GET", "urlPath": "/api/variable-speed" },
  "response": {
    "status": 200,
    "jsonBody": { "result": "ok" },
    "headers": { "Content-Type": "application/json" },
    "delayDistribution": {
      "type": "lognormal",
      "median": 200,
      "sigma": 0.4
    }
  }
}

delay จะสุ่มตาม lognormal distribution โดยมีค่ากลางอยู่ที่ 200ms

Response Templating — Response แบบ Dynamic

เปิด templating ได้ด้วย --global-response-templating flag:

java -jar wiremock.jar --global-response-templating

แล้วใช้ template variables ใน response:

{
  "request": {
    "method": "GET",
    "urlPath": "/api/echo"
  },
  "response": {
    "status": 200,
    "jsonBody": {
      "yourRequest": "{{request.url}}",
      "timestamp": "{{now format='yyyy-MM-dd HH:mm:ss'}}",
      "requestId": "{{randomValue type='UUID'}}"
    },
    "headers": { "Content-Type": "application/json" }
  }
}

response จะแตกต่างกันทุกครั้ง เช่น:

{
  "yourRequest": "/api/echo",
  "timestamp": "2024-01-15 10:30:45",
  "requestId": "550e8400-e29b-41d4-a716-446655440000"
}

---

ตัวอย่าง 3 ระดับ

Beginner — Mock ระบบ authentication

สร้าง stub สำหรับ token หมดอายุ:

{
  "request": {
    "method": "GET",
    "urlPath": "/api/profile",
    "headers": {
      "Authorization": { "equalTo": "Bearer expired-token" }
    }
  },
  "response": {
    "status": 401,
    "jsonBody": {
      "error": "Unauthorized",
      "message": "Token has expired"
    },
    "headers": {
      "Content-Type": "application/json",
      "WWW-Authenticate": "Bearer error=invalid_token"
    }
  }
}

Intermediate — Mock ระบบที่มี rate limiting

จำลอง API ที่มี rate limit header และ 429 response เมื่อ exceed:

{
  "request": {
    "method": "GET",
    "urlPath": "/api/data"
  },
  "response": {
    "status": 429,
    "jsonBody": {
      "error": "Too Many Requests",
      "retryAfter": 60
    },
    "headers": {
      "Content-Type": "application/json",
      "Retry-After": "60",
      "X-Rate-Limit-Limit": "100",
      "X-Rate-Limit-Remaining": "0",
      "X-Rate-Limit-Reset": "1705312245"
    }
  }
}

Advanced — Mock ระบบที่ช้าสำหรับ performance test

สร้าง stub ที่จำลองความหน่วงของ database query จริง:

{
  "request": {
    "method": "GET",
    "urlPath": "/api/reports/monthly"
  },
  "response": {
    "status": 200,
    "jsonBody": {
      "reportId": "RPT-2024-01",
      "generatedAt": "{{now format='yyyy-MM-dd'}}",
      "totalRevenue": 1250000,
      "totalOrders": 3421
    },
    "headers": { "Content-Type": "application/json" },
    "delayDistribution": {
      "type": "lognormal",
      "median": 800,
      "sigma": 0.6
    }
  }
}

delay จะอยู่ระหว่าง ~400-2000ms จำลอง report generation จริง

---

Common Mistakes

❌ ลืมใส่ Content-Type header ใน response หลาย frontend framework จะไม่ parse response เป็น JSON ถ้าไม่มี Content-Type header ที่ถูกต้อง → ✅ ใส่ "Content-Type": "application/json" ทุกครั้งเมื่อ response เป็น JSON (best practice)

❌ ใช้ delay นานเกินจนทำให้ test timeout delay 30 วินาที แต่ test framework มี timeout แค่ 5 วินาที → test fail ด้วยเหตุผลที่ไม่ใช่ logic ที่ต้องทดสอบ → ✅ ปรับ delay ให้น้อยกว่า timeout ของ test framework และตั้ง timeout ของ test ให้เหมาะสม (best practice)

❌ ลืมเปิด --global-response-templating แล้ว template ไม่ทำงาน {{request.url}} จะ return ค่า literal string แทนที่จะ render เป็นค่าจริง → ✅ รัน WireMock ด้วย --global-response-templating หรือเพิ่ม "transformers": ["response-template"] ใน response (source: wiremock.org/docs/response-templating/)

---

สรุปบท

⏸ คำถาม Retrieval

1. QA ต้องทดสอบว่าแอปแสดง "กรุณาล็อกอินใหม่" เมื่อ token หมดอายุ จะสร้าง stub ยังไง?

2. fixedDelayMilliseconds กับ delayDistribution ต่างกันยังไง และควรใช้อันไหนเมื่อไหร่?

3. ต้องทำอะไรก่อนถึงจะใช้ {{now}} ใน response body ได้?

---

เฉลย (คลิกเพื่อดู)

ข้อ 1: กำหนด "status": 401 ใน response และอาจเพิ่ม body {"error": "Token expired"} กับ match header Authorization ที่มี expired token

ข้อ 2: fixedDelayMilliseconds delay คงที่ทุกครั้ง เหมาะกับ test ที่ต้องการผลลัพธ์แน่นอน | delayDistribution delay สุ่มตาม distribution เหมาะกับจำลอง real-world latency ที่ไม่สม่ำเสมอ

ข้อ 3: รัน WireMock ด้วย flag --global-response-templating หรือเพิ่ม "transformers": ["response-template"] เข้าไปใน response object ของ stub