บทที่ 2: FOR Loop¶

Pre-chapter Retrieval¶

ก่อนอ่านบทนี้ ลองตอบก่อน: - ถ้า condition เป็น False ตั้งแต่แรก IF block จะทำอะไร? - Inline IF ใช้ได้เมื่อไหร่?

เฉลย: IF block ข้ามไปไม่ทำอะไรเลย | Inline IF ใช้ได้เมื่อต้องการ keyword เดียว condition เดียว ถ้าซับซ้อนกว่านั้นใช้ block IF

วัตถุประสงค์¶

อ่านจบแล้วทำได้: - วน loop ผ่าน list ด้วย FOR IN - วนตามช่วงตัวเลขด้วย FOR IN RANGE (พร้อม start/step) - ดึง index พร้อมค่าด้วย FOR IN ENUMERATE - วน 2 list คู่ขนานด้วย FOR IN ZIP - เลือก variant ที่เหมาะกับสถานการณ์จริง

ทำไมต้องมี FOR Loop?¶

ถ้าต้องทดสอบ user 50 คน หรือ validate ข้อมูล 100 แถว — การเขียน keyword ซ้ำ 50 บรรทัดคือฝันร้าย FOR loop แก้ปัญหานี้ด้วยการ "สั่งครั้งเดียว ทำหลายรอบ"

Analogy: สายพานการผลิต¶

FOR loop เหมือนสายพานในโรงงาน: - FOR IN — สายพานส่งชิ้นงานมาทีละชิ้น ไม่รู้ว่ามีกี่ชิ้น แค่ทำจนหมด - FOR IN RANGE — สายพานที่ตั้งค่าได้ว่า "รอบที่เท่าไหร่ถึงเท่าไหร่" - FOR IN ENUMERATE — สายพานที่มีป้ายเลขบอกลำดับชิ้นงานด้วย - FOR IN ZIP — สายพาน 2 เส้นคู่ขนาน ส่งของมาพร้อมกันทีละคู่

⚠️ ถ้าเชื่อ analogy นี้ 100% จะเข้าใจผิดว่า: "สายพาน 2 เส้นจะรอกันเสมอ" — ความจริงคือ FOR IN ZIP จะหยุดเมื่อ list ที่สั้นกว่าหมดก่อน ไม่ใช่รอให้ list ที่ยาวกว่าหมดด้วย

เนื้อหาหลัก¶

1. FOR IN — วน list ทีละรายการ¶

# tested: RF 7.3.2
FOR    ${fruit}    IN    apple    banana    cherry
    Log    กำลัง process: ${fruit}
END

Output:

กำลัง process: apple
กำลัง process: banana
กำลัง process: cherry

ใช้กับตัวแปร list:

# tested: RF 7.3.2
@{browsers}=    Create List    Chrome    Firefox    Edge
FOR    ${browser}    IN    @{browsers}
    Log    ทดสอบบน ${browser}
END

2. FOR IN RANGE — วนตามตัวเลข¶

# tested: RF 7.3.2
# แบบง่าย: 0 ถึง 4 (ไม่รวม 5)
FOR    ${i}    IN RANGE    5
    Log    รอบที่ ${i}
END

# tested: RF 7.3.2
# กำหนด start และ end: 1 ถึง 5 (ไม่รวม 6)
FOR    ${i}    IN RANGE    1    6
    Log    ${i}
END

# tested: RF 7.3.2
# กำหนด step: 0, 2, 4, 6, 8
FOR    ${i}    IN RANGE    0    10    2
    Log    ${i}
END

Pattern: IN RANGE [start=0] end [step=1] - ค่า end ไม่ถูกรวม (เหมือน Python range()) - step เป็นลบได้: IN RANGE 10 0 -1 → 10, 9, 8 ... 1

3. FOR IN ENUMERATE — วน list พร้อม index¶

# tested: RF 7.3.2
@{items}=    Create List    alpha    beta    gamma
FOR    ${index}    ${item}    IN ENUMERATE    @{items}
    Log    [${index}] ${item}
END

Output:

[0] alpha
[1] beta
[2] gamma

เริ่ม index จาก 1 (RF 6.0+):

# tested: RF 7.3.2
FOR    ${index}    ${item}    IN ENUMERATE    @{items}    start=1
    Log    [${index}] ${item}
END

Output:

[1] alpha
[2] beta
[3] gamma

ใช้เมื่อไหร่: เมื่อต้องรู้ตำแหน่งของ item — เช่น validate row ที่ N ของตาราง, log ลำดับขั้นตอน

4. FOR IN ZIP — วน 2 list คู่ขนาน¶

ต้องสร้าง list ด้วย Create List ก่อน (ไม่ใช่ inline string):

# tested: RF 7.3.2
${names}=    Create List    Alice    Bob    Carol
${scores}=   Create List    90       75     88
FOR    ${name}    ${score}    IN ZIP    ${names}    ${scores}
    Log    ${name} ได้คะแนน ${score}
END

Output:

Alice ได้คะแนน 90
Bob ได้คะแนน 75
Carol ได้คะแนน 88

❌ ไม่ได้: FOR ${a} ${b} IN ZIP Alice Bob 1 2 ✅ ได้: ต้องใช้ตัวแปรที่เป็น list เท่านั้น (source: RF 7.3.2 error message — "FOR IN ZIP items must be list-like")

Common Mistakes¶

❌ ลืม @{} เมื่อ pass list:

${items}=    Create List    a    b    c
FOR    ${x}    IN    ${items}    # ← วนแค่รอบเดียว! ได้ list ทั้งอันเป็น ${x}
    Log    ${x}
END

✅ ใช้ @{items} เพื่อ unpack list: FOR ${x} IN @{items} (source: RF User Guide — "@ prefix unpacks the list")

❌ IN RANGE ไม่ใส่ชื่อตัวแปร:

FOR    IN RANGE    5    # ← ผิด! ขาด loop variable
    Log    something
END

✅ ต้องมี loop variable: FOR ${i} IN RANGE 5 (source: RF User Guide)

❌ คิดว่า FOR IN ZIP รอ list ที่ยาวกว่า: ถ้า list 1 มี 3 items, list 2 มี 5 items → loop จะวนแค่ 3 รอบ แล้วหยุด (source: RF User Guide — "stops when the shortest iterable runs out")

สรุปบท¶

ก่อนดูเฉลย ลองตอบก่อน:

คำถาม 1: FOR ${i} IN RANGE 2 8 3 — ${i} จะมีค่าอะไรบ้าง?

คำถาม 2: ต่างกันอย่างไรระหว่าง FOR ${x} IN ${myList} กับ FOR ${x} IN @{myList}?

คำถาม 3: ถ้า list A มี 4 items, list B มี 2 items และใช้ FOR IN ZIP — loop จะวนกี่รอบ? เพราะอะไร?

เฉลย (คลิกเพื่อดู)

**เฉลย 1:** 2, 5 — เริ่มที่ 2, บวก step 3 ทุกรอบ, หยุดก่อนถึง 8 (ไม่รวม end) **เฉลย 2:** `${myList}` — ส่ง list ทั้งอันเป็น item เดียว วนแค่รอบเดียว | `@{myList}` — unpack list ออกมา วนทีละ item ตามจำนวน item ใน list **เฉลย 3:** วน 2 รอบ เพราะ FOR IN ZIP หยุดเมื่อ list ที่สั้นที่สุด (B = 2 items) หมดก่อน items ที่เหลือใน A จะถูกข้ามไป